Prof. Dr. Uşun TÜKEL

Doğum Tarihi ve Yeri: 1960 / İstanbul

Eğitim:

Lise: Özel Moran Lisesi, 1977

Lisans: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Estetik ve Sanat Tarihi Bölümü, 1982

Yüksek lisans: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Bölümü, “Avrupa Resim Sanatı’nda Rengin Yeri, Önemi ve Farklı Kullanım Olanakları”, 1984

Doktora: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Bölümü, “Beyan-ı Menazil’in Resim Dili: Bir Yapısal Çözümleme”, 1990

Yayınlar:

A-ULUSLARARASI YAYIN VE ETKİNLİKLER

1-Kitap içinde bölüm yazarlığı:

-“Atmeydanı’nda Bir Şenliğin Gösterimi: Klasik Dönem Osmanlı Minyatürünün Resim Dili / The Representation of a Festivity in Atmeydanı: The Pictorial Language of Classical Age Ottoman Miniatures”, Hippodrom/Atmeydanı (Ed. E. Işın), Pera Museum Publications, İstanbul, 2010, s.96-110.

- “Görsel Kent Söyleminin Parametresi Olarak Gökdelen” (Prof. Dr. N. Öztokat ile), Cultures du Visible. 8ème Congrès de l’AISV-IAVS: Papers, İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2007, vol. I, s. 563-570 (ISBN 978-975-6957-63-9).

- (Doç. Dr. N. Öztokat ile) “Le réel et l’imaginaire: Une approche sémiotique de la Biennale de Venise 2003. Les Signes du Monde. Interculturalité & Globalisation (Forme de DVD). Université Lumiére Lyon2, Lyon 2005.

- (Doç. Dr. N. Öztokat ile) “Le dit et l’interdit: une lecture sémiotique de la Biennale de Venise 2003”, Les Signes du Monde. Interculturalité & Globalisation (Forme de DVD). Université Lumiére Lyon2, Lyon 2005.

- SCI Expanded SSCI, AHCI, kapsamı dışındaki yurtdışı hakemli dergilerdeki makale:

- “Une approche sémiotique de la peinture moderne turque: la mort et le sacrifice mis en oeuvre par B. N. İslimyeli”, Synergies Turquie, numéro 2/année 2009, Revue de Gerflint, Décembre 2009, s. 23-32.

- “L’Occident vue de l’Orient/L’Orient vue de l’Occident. Reflexions autour de Mon nom est Rouge” (N. Oztokat ile), Synergies Turquie, numéro 1/année 2008, Revue de Gerflint, Avril 2008, s. 129-134.

- “Le parcours du signe visuel entre le passé et le présent: une étude de deux tableux d’Islimyeli”, Visio, Vol. 10, N. 9-10, 2005.

-“Image and System: The Pictorial Language of 16th Century Ottoman Miniatures”, Visio (yayın onaylı).

2-Uluslararası bilimsel toplantılarda sözlü sunulan ve tam metni yayınlanan bildiri:

- “La Sémiotique descriptive et l’étude du visuel” (N. Öztokat ile), Recontres sémiotiques: les interfaces disciplinaires, des théories aux pratiques professionelles. Colloque international Sémio 2007 (Résumés des communications et coordonnées), Paris 15 – 17 novembre 2007, Paris-Descartes, Les Cordeliers et Sorbonne, Durkheim, 2007, p.58.

- 8ème Congrès de l’AISV-IAVS (8. Uluslararası Görsel Göstergebilim Kongresi) 29 Mayıs

– 2 Haziran 2007, İstanbul Kültür Üniversitesi (Prof. Dr. N. Öztokat ile) “Görsel Kent Söyleminin Parametresi Olarak Gökdelen”.

- 8ème Congrès de l’association internationale de Sémiotique (AIS) 7 – 12 juillet 2004, Lyon / France (avec Doç. Dr. N. Öztokat) “Le réel et l’imaginaire: Une approche sémiotique de la Biennale de Venise 2003”.

- 8ème Congrès de l’association internationale de Sémiotique (AIS) 7 – 12 juillet 2004, Lyon / France (avec Doç. Dr. N. Öztokat) “Le dit et l’interdit: une lecture sémiotique de la Biennale de Venise 2003”.

- Sanatta Etkileşim / Interactions in Art, Uluslararası Sempozyumu, 25-27 Kasım 1998, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü (“Worringer’in Soyutlama Kuramı Bağlamında Erken Kültürlerin Modern Heykele Etkisi / Worringer’s Theory of Abstraction and the Influence of Early Cultures on Modern Sculpture”).

B- ULUSAL YAYIN VE ETKİNLİKLER

1- Kitap:

-Sözden İmgeye. Batı Sanatında İkonografi (S. Y. Arsal ile), Kabalcı Yayınevi, İstanbul, Şubat 2014 (baskıda).

- Resmin Dili. İkonografiden Göstergebilime, Homer Kitabevi, İstanbul 2005 (ISBN 9 789758 293629).

- Arkeoloji ve Sanat Tarihi Araştırmaları. Yıldız Demiriz’e Armağan (M. B. Tanman ile editörlük), Simurg Yayınları, İstanbul 2001 (ISBN 975-7172-51-0).

- E. H. Gombrich: Resimde Anlam Sorunu, Kabalcı Yayınevi, İstanbul 1995 (ISBN 975-7942-44-8).

2- Kitap bölüm yazarlığı:

-“Bir Sanat Yazarı Olarak Giorgio Vasari”, G. Vasari, Sanatçıların Hayat Hikayeleri (Türkçesi E. Gökteke), Sel Yayıncılık, İstanbul, 2013, s. 7-24.

-“Gelenekten Günümüze Görsel Gösterge: B. N. İslimyeli’nin ‘Suret’ Dizisine Göstergebilimsel Bir Bakış” (Nedret Öztokat ile), Görsel Gösterge. İmgenin Anlamlandırılması (Ed. V. D. Günay/A. F. Parsa), Es Yayınları, İstanbul, 2012, s. 133-152.

- “Beyan-ı Menazil’in Resim Dili: Çözümleme ve Yorum”, Sosyoloji ve Coğrafya (Yay.haz. E. Eğribel/U.Özcan), Sosyoloji Yıllığı Kitap 15, Kızılelma Yayıncılık, İstanbul 2006, 563-571.

-“Sanat Tarihi: Tanımlamadan Anlamlandırmaya Yöntemsel Serüven”, Disiplinlerarası Ortam ve Yöntem Sorunları, Multilingual, İstanbul 2004, s. 151-156.

-“Natüralist Olmayan Betimleme Kiplerine İlişkin Gösterim”, Sanatın Ortaçağı. Türk, Bizans ve Batı Sanatı Üzerine Yazılar (Haz. E. Akyürek), Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 1997, s.83-90.

-“Anadolu’daki Yoksulluk ve İç Sıkıntısı(!)”, Dünya Kültürü, Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 1996.

-“Staalmeesters Ya Da Ne Çok Yakın, Ne Çok Uzak”, Dünya Kültürü, Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 1996.

-“Barok Sanat ve 18.Yüzyıl Müziğini Adlandırma Sorunu”, Celal Esad Arseven Anısına Sanat Tarihi Semineri Bildirileri 7-9 Mart 1994, MSÜ, Fen/Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü, İstanbul.

-“Batı Sanatı’nda Maria Magdalena’nın Kimliği Problemi ya da Kutsal Metinlerin Karşılaştırmalı Çözümlenmesi Zorunluluğu”, Sanat Tarihinde İkonografik Araştırmalar (Güner İnal’a Armağan), Hacettepe Üniv. Yay., Ankara, 1993, s.523-542.

-“Beyân-ı Menâzil’in Resim Dili Üzerine Bir Anlamlandırma Denemesi”, Türk Kültüründe Sanat ve Mimari (Klasik Dönem Sanatı ve Mimarlığı Üzerine Denemeler), 21.Yüzyıl Eğitim ve Kültür Vakfı, İstanbul, 1993, s.190-205.

-“Batı Resminde ‘Mutfak Sahneleri’ ve İçerdikleri Anlam Dönüştürümü”, Sanat Tarihinde Doğudan Batıya, Sandoz Kültür Yayınları, İstanbul, 1989, s.95-102.

3-Yurt içi hakemli olmayan dergilerdeki yayınlar:

- “David ve Delacroix: Devrimin Görsel Yapısı”, Arredamento Mimarlık, 100+79, Nisan 2005, s.100-102.

- “Görüntülerin Matemi Üzerine Bir Görme/Okuma Denemesi”, Dipnot (Sanat ve Tasarım Yazıları), MSÜ Güzel Sanatlar Fakültesi, sayı 2, Kış-Bahar 2004, s. 107-111.

-“İmge ve Dizge: Osmanlı Minyatürünün Klasik Dili Üstüne Gözlemler”, Dipnot (Sanat ve Tasarım Yazıları), MSÜ Güzel Sanatlar Fakültesi, sayı 1, Yaz 2003, s. 91-100.

-“17. Yüzyıl Hollanda Resminde Konut: Mekansal Gösterimin Doğası”, Arredamento Mimarlık, 100+56, Mart 2003, s. 77-81.

-“Documenta 11 ya da Yaşam Sanata Öykünür”, Arredamento Mimarlık, 100+52, Kasım 2002, s. 124-128.

-“Ayın ‘Öteki’ Yüzü: Gombrich’in bir Sanat Kuramcısı Olarak Portresi”, Arredamento Mimarlık, 100+44, Şubat 2002, s. 103-105.

-“Resimde İç Mekan ya da Resmin İç Yapısı”, Arredamento Mimarlık, 100+13, Nisan 1999, s.76-81.

-“Rönesans Resminde Çocuk İsa İmgesi”, Sanat Dünyamız, sayı 71, yıl 1999, s.139-152.

-“İst.Üniv. Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Eğitiminin İçeriği”, İ.Ü.E.F. Sanat Tarihi Yıllığı, Sanat Tarihi Araştırma Merkezi İstanbul, 1997, s.19-21.

-“Talihsiz Bir Buluşma ya da Giotto’yu Okumak”, Tarih ve Toplum, sayı 158, Şubat 1997, s.29-30.

-“Engin Akyürek’ten İkonografik Sanat Tarihi Yazımına Önemli Bir Katkı: Bizans’ta Sanat ve Ritüel”, Cumhuriyet Kitap, 25 Temmuz 1996, sayı 336, s.10-11.

-“Raphaello’nun Başkalaşım Yapıtı: Çözülen / Eklenen Gizler”, Antik&Dekor, sayı 37 / 1996, s. 86-87.

-“Vergi Parası Üzerine İkonografik Bir Not”, Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi, sayı 12, İstanbul, 1993-94.

-“CoBrA: Dışavurumcu Resim Akımı İçinde Önemli Bir Grup”, Sanat Dünyamız, sayı 47, Bahar 1992, s.48-53.

-“Geçmişe Yapılan Görkemli Yolculuk: Efsanevi Jethro Tull İstanbulluları 70’lere Götürdü”, Bizim Almanca/Unser Deutsch, sayı 77, Ağustos 1991, s.33/35.

-“Beyân-ı Menâzil”, 4. Boyut, yıl 1, sayı 5, Mart 1991, s.54-57.

-“Özgürlüğe Tutkun İnsanların Ülkesi: Likya”, Bizim Almanca/Unser Deutsch, sayı 67, Ekim 1990, s.24-29.

-“Assos’ta Buluşan Bilgelerin Yolu”, Bizim Almanca/Unser Deutsch, sayı 64/65, Temmuz/Ağustos 1990, s.18-21.

-“Anadolu’nun Önemli Bir Kehanet Merkezi: Klaros”, Bizim Almanca/Unser Deutsch, sayı 58, Ocak 1990, s.28-31.

-“Resim Göstergebiliminin Bazı Sorunları”, Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi, cilt 2, sayı 4, Nisan 1989, s.9-15.

-“Panofsky’nin Yöntemi ve Bir Ön-Çalışma”, Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi, cilt 1, sayı 2, Nisan 1988, s.107-112.

4- Ulusal bilimsel toplantılarda sözlü sunulan ve tam metni yayınlanmış panel konuşması:

- “Sanat Tarihi Eğitiminin İrdelenmesi”, Sanat Tarihi Eğitiminin İrdelenmesi (Sempozyum Bildirileri), Sanat Tarihi Derneği Yayınları, İstanbul 2004, s. 85-98.

- “Türkiye’de Sanat Tarihi” (M. B. Tanman ve G. Necipoğlu ile), Arrademento Mimarlık, 100+7, Ekim 1998, s. 38-45.

5- Ulusal bilimsel toplantılarda sözlü sunulan

a) Tam metni yayınlanmış bildiri:

-“Sanat Tarihi Yazımında Yöntem Sorunları”, Prof. Dr. Erdim Öztokat Anısına Disiplinlerarası Ortam ve Yöntem Sorunları, 12.12.2002, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi.

-“Barok Sanat ve 18.Yüzyıl Müziğini Adlandırma Sorunu”, Celal Esad Arseven Anısına Sanat Tarihi Semineri, 7-9 Mart 1994, MSÜ, Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü, MSÜ Oditoryum.

- “Batı Sanatı’nda Maria Magdalena’nın Kimliği Problemi ya da Kutsal Metinlerin Karşılaştırmalı Çözümlenmesi Zorunluluğu”, Sanat Tarihinde İkonografik Araştırmalar Semineri, 8-10 Nisan 1991, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü.

-“Batı Resminde ‘Mutfak Sahneleri’ ve İçerdikleri Anlam Dönüştürümü”, Doç.Dr. Ünsal Yücel Anısına Sanat Tarihi Sempozyumu, 14-15 Mayıs 1987, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Güzel Sanatlar Bölümü.

- “Osmanlı Minyatürcüsünün Betimleme Mantığına Bakış”, Osmanlı Dünyasında Kültürel Yapılanma ve Mimarlık Sempozyumu, 28 – 29 Şubat 2000, YTÜ Oditoryum (bkz. 4.2.).

- (Doç.Dr. N. Öztokat ile) “Gelenekten Günümüze Görsel Gösterge: Bir Balkan Naci İslimyeli Okuması”, Sanatta 1950’den 2000’e, Sanat Tarihi Derneği Sempozyumu, MSÜ Oditoryum.

- (Yrd.Doç.Dr. Nedret Özkokat) “Görsel Göstergenin Serüveni. Çağdaş Bir Örnek Üzerine Gözlemler: Balkan Naci İslimyeli”, Görsel Göstergebilim: Kuram ve Uygulamalar Semineri, 12-15 Nisan 1999, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Fransız Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı.

- “Documenta X Bağlamında Sanatta Son Yönelimler”, Batı Sanatı ve Batılılaşma Dönemi Türk Sanatı Sempozyumu, 11-13 Mayıs 1998, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Araştırma Merkezi.

b) Özeti yayınlanmış bildiri:

- “Floransa’da bir Bizanslı. Gozzoli’de Anlatım Düzlemleri”, Sanat ve İnanç Sempozyumu, 13-15 Kasım 2000, MSÜ Sanat Tarihi Bölümü (tam metni İstanbul Üniversitesi’nce yayımlanacak olan, Prof. Dr. Nurhan Atasoy’a Armağan kitabında yer almaktadır).

6- Ulusal bilimsel dergilerde yayın kurulu üyeliği ve hakemlik:

-Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi (hakemlik), İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi.

-Sanat Tarihi Yıllığı (dergi sorumlusu), İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Araştırma Merkezi.

-Sanat Tasarım (hakemlik), Y.T.Ü. Sanat ve Tasarım Fakültesi.

7- Çeviriler

 makale çevirisi:

- Svetlana Alpers, “Betimlemeden Yorumlama, ya da Las Meninas’a Bakış”, Dünya Kültürü, Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 1996, s. 109-116.

- Svat Soucek, “İç Asya’da ‘Yurt’ ve Türkiye’deki ‘Yurtlar’”, Sanat Tarihinde Doğudan Batıya, Sandoz Kültür Yayınları, İstanbul, 1989, s.81-86.

8-Ansiklopedi Maddesi:

Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, YEM Yayın, İstanbul, 1997 içinde: Velazquez, Chillida, Serrano, Blake, Benois, Rosso, Beardsley, Rossetti, Zuccaro, Ribera, Zurbaran, Hogarth, Reynolds, Gainsborough, Rafaello, Signac, Giordano, Stoss, Lombardo, Houdon, Prud’hon, Rubens, Millet, Girardon, Carpeaux, Sansovino, Fantin-Latour, Pintoricchio, Crivelli, Puget, Gaddi, Signorelli, Bologna, Parmigianino, Pontormo, Quercia, Masaccio, Domenichino, Pisano, Poussin, Liotard, Clouet, La Tour, Le Nain, Fouquet, Fragonard, Lorenzetti, van Dyck, Ghiberti, P.d.Francesco, Tintoretto, Uccello, Cranach, Feininger, Bellini, Rodin, Giorgione, Chardin, Donatello, Schlüter, Altdorfer, Brouwer, Christus, Grünewald, H.v.d.Goes, Lippi, Mantegna, Perugino, Bosch, Botticelli, Constable, Fabritius, Hooch, Rembrandt, Steen, Terborch, Tiepolo, Turner, Redon, Schöffer, Picabia, Vuillard, Grosz, Zadkine, Maillol, Miro, Michaux, Magritte, Vlaminck, Gorky, Man Ray, Dubuffet, Calder, Tanguy, Gris, Reinhardt, Delvaux, Chirico, Leger, Modigliani, Degas, Lipchitz, Duchamp, Derain, Dufy, Hepworth, Pollock, Moore, Vasarely, Rouault, Moholy-Nagy, Klee, Marc, Matisse, Wotruba, Zorach, Chadwick, Tinguely, Soto, Stieglitz, Albers, Pevsner, Schlemmer, El Lissitzky, Wols, Richier, Riopelle, Gabo, Malevich, Dürer, J.L.David, Bouts, Daumier, Mason, Gericault, Courbet, Delacroix, Ingres, Dali, Goya, Ernst, Holbein, G.d.Fabriano, G.David, Ghirlandaio, Tiziano, Bruegel, J.v.Goyen, Credi, Bartolommeo Castagno, Carpaccio, Correggio, Duccio, Giotto, S.Martini, Celini, Van Eyck, Caravaggio, El Greco, Rozanova, Uecker, Kaprow, Beuys, Piene, Verrocchio, R.v.d.Weyden, Archimboldo, Hundertwasser, Murillo, Signac, Millais

Üyesi Bulunduğu Bilimsel Kuruluşlar: AICA (Association Internationale des Critiques d’Art / Uluslararası Sanat Eleştirmenleri Derneği) Türkiye.

Ödüller: TÜYAP Artist Sanat Fuarı “Eleştirmen Onur Ödülü”, 2011

Dersler: Batı Sanatının Kaynakları (Dr. S. Yavuz ile), 3. Yarıyıl Yöntembilim I, 5. Yarıyıl Yöntembilim II, 6. Yarıyıl Batı Sanatı VII, 7. Yarıyıl Batı Sanatı VIII, 8. Yarıyıl 20. Yüzyıl Sanatında Kuramsal Metinler, Yüksek Lisans Kuram Çalışmaları, Doktora

İletişim:

E-Mail: Adres: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü, Genel Sanat Tarihi Anabilim Dalı, Beyazıt-İSTANBUL Telefon: +90 212 455 57 00 / (15732)