Prof. Dr. Mehmet Atalay

Prof. Dr. Mehmet ATALAY

Oda No: 360

Telefon Numarası:

(0090-212) 455 57 00 (15950)

E-Mail:

matalay0706@gmail.com

Yazışma Adresi:

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi

Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü

Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim dalı

34459 Beyazıt – İSTANBUL

Öğrenim Durumu Lisans: Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arap-Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü, 1980. Yüksek Lisans: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Başlangıçtan Hicri Beşinci Asra Kadar Farsça Olarak Edebi Çalışmalar ve Mümessilleri, Danışman: Prof. Dr. M. Nazif ŞAHİNOĞLU, Erzurum 1982. Akademik Unvanlar Doktora Şair Nef’i Farsça Divanının Edisyon Kritiği ve Üslûbu, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Danışman: Prof. Dr. M. Nazif ŞAHİNOĞLU, Erzurum 1988. Doçentlik Kâtibi-yi Nîşâbûrî Sînâme ve Dilrubây Mesnevileri Metin - İnceleme, Erzurum 2000. Profesörlük Yenişehirli Avni Bey, Farsça Divan, Erzurum 2005. Akademik Görevler Asistan:                 Erzurum Yüksek İslâm Enstitüsü, İslâmî Türk Edebiyatı, 1981-1982. Okutman Dr.:       Fırat Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, 1983-1992. Öğretim Gör.Dr.: Atatürk Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, 1992-1995. Yrd.Doç.Dr.:        Atatürk Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, 1995-2000. Doç.Dr.:                Atatürk Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, 2000-2006. Doç.Dr.                 İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, 2006-2009. Prof.Dr.:               İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, 2009-. Kitap 1- Edebiyat Lügati, haz. Mehmet Vanlıoğlu - Mehmet Atalay, Erzurum 1994. 2- Şerh-i Ba‘z-ı Kasâid-i Urfî, haz. Turgut Karabey - Mehmet Atalay, Erzurum 1998. 3- Sâib-i Tebrîzî’nin Bazı Darbımeselleri ve Onlarla İlgili Örnek Beyitleri, haz. Mehmet Atalay - Orhan Başaran, Erzurum 1998. 4- Mehmet Atalay, İran Edebiyatı Tarihi Başlangıçtan Gaznelilere Kadar, Erzurum 1999. 5- Ahmet Cevdet Paşa, Belâgat-ı Osmâniyye, haz. Turgut Karabey - Mehmet Atalay, Akçağ Basım Yayım, Ankara 2000. 6- Yenişehirli Avni Bey, Farsça Divan, haz. Mehmet Atalay, Aktif Yayınevi, Ankara 2005. 7- Tâhirü’l-Mevlevî’nin Türkçe ve Farsça Divanları, haz. Mehmet Atalay, Erzurum 2005. 8- Şeyh Gâlib, Şerh-i Cezîre-i Mesnevî, haz. Turgut Karabey - Mehmet Vanlıoğlu - Mehmet Atalay, Erzurum 1996; 9- Hâlet Efendi, Dîvânçe, haz. Mehmet Atalay, Erzurum 2005. 10- Hâlet Efendi, Ziynetü’l-mecâlis Berceste Mısralar, haz. Mehmet Atalay, Aktif Yayınevi, İstanbul 2005. 11- Şeyh Gâlib, Şerh-i Cezîre-i Mesnevî, haz. Mehmet Atalay - Turgut Karabey, Konya Büyükşehir Belediyesi, Konya 2007. 12- Mehmet Atalay, Tâhirü’l-Mevlevî’nin Farsça Divançesi ve Tercümesi, Çantay Kitap Kırtasiye, İstanbul 2007. 13- Fasîh Ahmed Dede, Farsça Divançe, haz. Mehmet Atalay, Çantay Kitap Kırtasiye, İstanbul 2007. 14- Ahmet Remzi Dede and His Persian Poems, edited Mehmet Atalay, Çantay Kitap Kırtasiye, İstanbul 2007. 15- Muallim Nâcî, Sânihâtü’l-Acem Hâfız-ı Şîrâzî ve Kelîm-i Kâşânî’den Darbımesel ve Hikmetler, haz Mehmet Atalay, Çantay Kitap Kırtasiye, İstanbul 2008. 16 Tâhirül-Mevlevî, Şâir Anıtları, haz. Mehmet Atalay, Çantay Kitap Kırtasiye, İstanbul 2008. 17- Tâhirü’l-Mevlevî, Mesnevî’nin Dibacesi ve İlk 18 Beytin Şerhi, haz. Ali Güzelyüz - Mehmet Atalay - Kadir Turgut, Dehliz Kitaplar, İstanbul 2008. 18- Tâhirü’l-Mevlevî, Şair Ali İffet Merhum Hakkında Hatıralar, haz. Mehmet Atalay, Çantay Kitap Kırtasiye, İstanbul 2008. 19- Muallim Naci, Tercüme Eserler (Hurde-furûş - Sâib’de Söz - Sânihâtü’l-Acem - Hikemü’r-Rifâî - Mütercem - Ubeydiyye - Nümûne-i Suhan), haz. Mehmet Atalay - Mehmet Yavuz, Çantay Kitap Kırtasiye, İstanbul 2009. 20- Gelibolulu Mustafa Âlî, Hayyâm’a Nazireler, haz. Mehmet Atalay - Orhan Başaran, Çantay Kitap Kırtasiye, İstanbul 2010. 21- Mehmet Atalay, Fars Edebiyatında Musammat, İstanbul 2012. (Tamamlanmış Proje) 22- Muallim Naci, Kültürler Kavşağında Edebiyat ve Hikmet Arap, Fars ve Batı Edebiyatından Tercümeler, haz. Mehmet Atalay - Mehmet Yavuz, Büyüyen Ay Yayınları, İstanbul 2014. 23- Mehmet Atalay, İran Edebiyatı Tarihi Başlangıçtan Gaznelilere Kadar, Demavend Yayınları, İstanbul 2014. Makale 1- “Hâkânî ve Hilye’si I”, Fırat Üniversitesi Dergisi Sosyal Bilimler, 1991, 5/I, s. 29-49. 2- “Hâkânî ve Hilye’si II”, Fırat Üniversitesi Dergisi Sosyal Bilimler, 1991, 5/II, s. 33-58. 3- “Nef’î’nin Şiiri”, Fırat Üniversitesi Dergisi Sosyal Bilimler, 1994, 1-2, s. 24-40. 4- “Şiirin Mahiyeti Hakkında”, Abdulhuseyn Zerrînkûb’un “Der Bâre-i Mâhiyyet-i Şi‘r” adlı Farsça makalesinin çevirisi, Yedi İklim, Ağustos 1994, sa.12, s.12-14. 5- “Türk Edebiyatında Sîretü’n-Nebeviyye”, Mes‘ad Suveylim eş-Şâmân’ın “es-Sîretu’n-Nebeviyye fi’l-edebi’t-Turkî” adlı Arapça makalesinin çevirisi, İslâmî Edebiyat, yıl: 1994, sa. 24, s. 61-64. 6- “III. Selîm Hakkında Yazılmış Farsça Bir Bahariye”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Erzurum 1999, sa.12, s. 143-151. 7- “İran’da Nakdüşşirin Tarihçesi”, Abdulhuseyn Zerrînkûb’un “Târîhçe-i Nakdu’ş-şi‘r der Îrân” adlı Farsça makalesinin çevirisi, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Erzurum 1999, sa. 13, s. 143-152. 8- “Hâkânî’nin Medâyin Harâbeleri’ne Hüseyin Dâniş’in Yaptığı Tesdis”, Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi, yıl: III, sa. 11 (Güz 2003), s. 101-114. 9- “Câmî’nin Lüccetü’l-esrâr Adlı Kasidesi ve Erzurum Kadı Vekili Ahmed Râşid’in Manzum Tercümesi”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Erzurum 2004 sa. 24, s. 23-42. 10- “Gani-yi Keşmîrî’nin Bazı Beyitlerinin Tâhirü’l-Mevlevî Tarafından Şerhi”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Erzurum 2004, sa. 26, s. 49-65. 11- “Ebu’l-Feth el-Bustî’nin Kasîde-i Nûniyye’sinin, Diyarbakırlı Saîd Paşa Tarafından Yapılan Manzum Tercümesi”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sa. 24, Erzurum 2005, s. 145-154. 12- “Şâir-i Fârsî-serây-i Turkî, Ustâd Avni Big-i Yenişehrî ve Te’sîr-i Şâirân-i Îrânî der Dîvân-i Vey”, Vîje-i Teâmul-i Edebi-yi Îrân ve Cihân Tâzehâ-yi Tahkîkât-i Zebân ve Edebiyât-i Fârsî, yıl: 9, sayı: 33-34, Bahar ve Yaz 1386, s. 65-71. 13- “Câmî’nin Cilâu’r-rûh Adlı Kasîdesine, Erzurum Müftüsü Lütfullâh Vehbî Efendi’nin Yaptığı Şerh: Feyzü’s-sünûh”, Türk İslâm Düşünce Tarihinde Erzurum Sempozyumu, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, I-II, Erzurum 2007, II, 260-284. 14- “Muarrifî ve Tashîh-i Nusha-i Hatti-yi Bahâriyye-i Dergezînî”, Faslnâme-i Zebân ve Edeb-i Fârsî Dânişkede-i Edebiyyât ve Ulûm-i İnsânî, Urumiye, yıl: 1387 Bahar ve Tâbistan, sa. 4, s. 7-24. 15- “Yenişehirli Avni Bey’in Hz. Hüseyin’in Şehit Edilmesi Hakkındaki Bir Mersiyesi ve Türkçe Tercümesi”, Doğu Edebiyatı Kültür, Sanat ve Edebiyat Dergisi, yıl: 2, sayı: 3, ilkbahar-yaz 2008, s. 36-40. 16- “Tâhirü’l-Mevlevî ve Şiiri”, Doğu Araştırmaları, sa. 1, 2008/1, s. 75-88. 17- “Nef’î ve Sınır Ötesine Yazdığı İki Farsça Kaside”, Doğu Araştırmaları, sa. 2, 2008/1, s. 25-48. 18-“Şemseddin Sâmî’nin Hurdeçîn Adlı Eseri”, Doğu Araştırmaları, sa. 5, 2010/1, s. 45-66. 19-“Gelibolulu Mustafa Âlî’nin Mecmau’l-Bahreyn Adlı Eseri I”, haz. Mehmet Atalay - Orhan Başaran, Doğu Araştırmaları, sa. 6, 2010/2, s. 75-90. 20- “Gelibolulu Mustafa Âlî’nin Mecmau’l-Bahreyn Adlı Eseri II”, haz. Mehmet Atalay - Orhan Başaran, Doğu Araştırmaları, sa. 7, 2010/2, s. 83-116. 21- “Şeyh Vasfî ve Cezebât Adlı Eseri”, Doğu Araştırmaları, haz. Müzahir Kılıç - Mehmet Atalay, 2011/2, sa. 8, s. 63-92. 22- “Şeyh Vasfî ve Feyzâbâd Adlı Eseri”, Doğu Araştırmaları, haz. Müzahir Kılıç - Mehmet Atalay, 2012/1, sa. 9, s. 5-40. 23- “Gelibolulu Mustafa Âlî’nin Rebîu’l-manzum Adlı Eseri I”, Doğu Araştırmaları, haz. Orhan Başaran - Mehmet Atalay, 2012/1, sa. 9, s. 65-98. 24- “Gelibolulu Mustafa Âlî’nin Rebîu’l-manzum Adlı Eseri II”, Doğu Araştırmaları, haz. Orhan Başaran - Mehmet Atalay, 2012/2, sa. 10, s. 5-32. 25- “Ölümünün 380. Yılında Nef’î Sanatı Etkisi”, Beyazşehir Palandöken, sa. 2015/12, s. 130-134. 26- “Mevlânâ’ya Göre Ramazan, Oruç ve Bayram”, Beyazşehir Palandöken, 2015/13 Bahar Sayısı, s. 126-127. Ansiklopedi Maddesi 1-Mehmet Atalay, “Mümtaz”, DİA, XXXI, 561-562. 2-Mehmet Atalay, “Unsurî”, DİA, XLII, 162-163. 3- Mehmet Atalay, “Zahîr-i Fâryâbî”, DİA, 44, 87-88. Bildiri 1- “Tâhirü’l-Mevlevî ve Şiiri”, II. Uluslararası Türk Tarihi ve Edebiyatı Kongresi, Celal Bayar Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü - Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, 11-13 Kasım 2005, Manisa. (Bu bildiri, makale olarak da yayınlanmıştır: “Tâhirü’l-Mevlevî ve Şiiri”, Doğu Araştırmaları, yıl: 2008, sa. 1, s. 75-88.) 2- “Câmî’nin Cilâu’r-rûh Adlı Kasîdesine, Erzurum Müftüsü Lütfullâh Vehbî Efendi’nin Yaptığı Şerh: Feyzü’s-sünûh”, Türk İslâm Düşünce Tarihinde Erzurum Sempozyumu, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 26-28 Haziran 2006, Erzurum. (Bu bildiri yayınlanmıştır: Türk İslâm Düşünce Tarihinde Erzurum Sempozyumu, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, I-II, Erzurum 2007, II, 260-284.) 3- “Şâir-i Fârsî-serây-i Turkî, Ustâd Avni Big-i Yenişehrî ve Te’sîr-i Şâirân-i Îrânî der Dîvân-i Vey”: Farsça Şiir Söyleyen Türk Şâiri Yenişehirli Avni Bey ve Onun Divanında Fars Şâirlerinin Etkisi”, 5. İran ve Dünya Edebiyatları İşbirliği Sempozyumu, Fars Dilini Geliştirme Merkezi, 5-10 Mayıs 2007, Tahran. (Bu bildiri yayınlanmıştır: Vîje-i Teâmul-i Edebi-yi Îrân ve Cihân Tâzehâ-yi Tahkîkât-i Zebân ve Edebiyât-i Fârsî, yıl: 9, sayı: 33-34, Bahar ve Yaz 1386, s. 65-71.) 4- “Dulkadıroğulları Soyundan Gelen Ünlü Şair Nef’î’nin Farsça Şiirlerine Dair”, Uluslararası Dulkadır Beyliği Sempozyumu, 29 Nisan - 1 Mayıs 2011, Kahramanmaraş. Bu bildiri basılmıştır: Mehmet Atalay, “Dulkadıroğulları Soyundan Gelen Ünlü Şair Nef’î’nin Farsça Şiirlerine Dair”, Uluslararası Dulkadir Beyliği Sempozyumu, I-III, Kahramanmaraş Belediyesi, Kahramanmaraş 2012, II, 437-456. 5- “Tâhirü’l-Mevlevî’nin Hayatı ve Eserleri”, Vefatının 60. Yılında Tâhirü’l-Mevlevî, Açıkoturum, Fatih Ali Emiri Kültür Merkezi, İstanbul, 17 Mart 2012. 6- “Şâhidî’nin Bilinmeyen Bir Eseri: Hâfız’ın Gazellerine Nazireler”, 1. Uluslar arası Türk-İran Dil ve Edebiyat İlişkileri Sempozyumu, İstanbul 15-17 Mayıs 2012. 7- “Türk Şâiri Nef’î’nin Fars Şâirlerinden Faydalanması”, 2. Uluslar arası Türk-İran Dil ve Edebiyat İlişkileri Sempozyumu, Tahran 11-12 Mayıs 2014. 8- “Te’sîr-i Hâfız ber Şâirân-ı Türk (Nazîregûyîhâ)”, Hemâyiş-i Beynelmileli-yi Hâce Şemsüddin Muhammed Hâfız-ı Şîrâzî Mecmûa-i Makâlehâ, Dânişgâh-ı Âzâd-ı İslâmî, Tahran, 1394 hş./2015, Bahş-ı Evvel, s. 25-33. (Tahran ve Şiraz, 3-7 Mayıs 2015) 9- “Sâmânîler Devrinde Hanefî Fıkhı Hakkında Yazılmış Farsça Bir Eser: Risâle der Ahkâm-ı Fıkh-ı Hanefî”, Bütün Yönleriyle İmâm-ı A’zam ve Hanefîlik Sempozyumu, Eskişehir Üniversitesi, 28-30 Mayıs 2015. Katkıda bulunduğu çalışmalar 1- Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, yayına haz. Aydın Sami Güneyçal, genişletilmiş, düzeltilmiş (2009-2010), Arapça-Türkçe Okunuşlu Dizinle Birlikte Yeni Basım, İnceleyen: Mustafa Çiçekler, 26. Baskı, Ankara 2010. 2- Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri, Mârifetnâme, I-III, sadeleştiren: Cafer Durmuş - Dr. Kerim Kara, Erkam Yayınları, İstanbul 1432/2011. 3- Bize Yön Veren Metinler, I-II, (I Büyük Buluşma: 750-1040), II Kuzey Gökkürede Yeni Bir Yıldız Selçuklu: 1040-1299), Derleyen: Alev Alatlı, Editör: Sadık Türker, 2014, Kapadokya Meslek Yüksek Okulu Yayınları (Ürgüp/Nevşehir), 1535 sayfa. (Bu projede yer alan maddeler: Şehid-i Belhi: (II, 947), Ebulmüeyyed Belhi: (II, 948), Rudeki-yi Semerkandî: (II, 948-951), Kisai: (II, 951-952), Ebulhasan Harakani: (II, 952-953), Ebû Şekûr Belhî: (II, 953), Ebu Said Ebu’l-hayr: (II, 956), Kabusname: Kabus b. Kevkavus: (II, 956-957), Hadika: Senai: (II, 957-959). Yönettiği Tezler Yüksek Lisans 1- Aysun ÇAKMAK, Kâtibî’nin Gülşen-i Ebrâr ve Mecmau’l-bahreyn’i, Erzurum 1997. 2- Esra ÇAKAR, Medîhî’nin Cennet-i Ahrâr Adlı Mesnevisi İnceleme - Metin, İstanbul 2012. 3- Elif NAMOĞLU, Ebû Abdullah Muhammed Semerkandî’nin Muhtasaru’l-velâye Adlı Eseri, İstanbul 2012.
  1. Gökhan GÖKMEN, Abdurrahman Gubârî’nin Şebistân-ı Hayâl Adlı Eseri, İstanbul 2013.
  2. Harun ÖNER, Derviş Osman’ın Gülşen-i İrfan Adlı Mesnevisi (Metin-İnceleme), İstanbul 2014.
6- Nurcan ALTUN, Kaçarlar Dönemine Ait 20 Seyahatnamede İstanbul, İstanbul 2015. Doktora Orhan BAŞARAN, İdrîs-i Bitlisî’nin Heşt Behişt’inin Hâtime’si, Erzurum 2000.  
19/12/2012
8947 defa okundu

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi

Ordu Cad. No. 196, 34459 Laleli / İstanbul

Tel: 0 (212) 440 00 00