İstanbul Üniversitesi | Edebiyat Fakültesi

Bosna Hersekli Devlet Adamı Mehmed Spaho Anıldı

Bosna Hersekli Devlet Adamı Mehmed Spaho Anıldı

Bosna-Hersek’in bağımsızlığı fikrini şekillendiren, Boşnak kimliğinin oluşmasında önemli katkıları bulunan Mehmed Spaho, Fakültemizde 5 Kasım 2025 Çarşamba günü düzenlenen “Bosna-Hersek Tarihine Şekil Verenler: Mehmet Spaho’ya Saygı” konulu konferansta tüm yönleriyle ele alındı.

Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi, Boşnak Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı ile Türkiye Bosna-Sancak Derneği ortaklığıyla Fakültemiz Kurul Odası’nda gerçekleştirilen konferans Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevtap Kadıoğlu’nun selamlama konuşmasıyla başladı. Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi Müdürü Doç. Dr. Metin Ünver’in başkanlık ettiği konferansta Saraybosna Üniversitesinden Prof. Dr. Sanjin Kodrić ve Ćazim Hadžinejlić, Bosna Hersek Arşivleri’nden Dr. Fuad Ohranović, İstanbul Üniversitesinden Dr. Emina Vildić ve Dr. Gülten Haliloğlu sundukları tebliğlerde Spaho’nun fikir ve devlet adamı, parti lideri ve aydın olarak Bosnalı Müslümanların bağımsızlık sürecindeki öncü rolünü detaylı bir şekilde ortaya koydular.

Konferansta, Bosna Hersek’in 1878 Berlin Kongresi sonrasında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından işgal edilmesi, 1918 yılında Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı’nın kurulmasıyla bu krallık sınırları içinde yer alması ve 1929’da bu yapının Yugoslavya Krallığı’na dönüşmesi süreçlerinde Bosnalı Müslümanların yaşadığı zorluklara dikkat çekildi. Bu bağlamda, dönemin önemli siyasi figürlerinden biri olan ve hukuk alanında doktora yapmış olan Dr. Mehmet Spaho’nun (1883–1939), Yugoslav Müslüman Örgütünün lideri olarak Boşnak halkının babası şeklinde nitelendirildiği, krallık yapısı içerisinde Boşnakların haklarını savunan bir lider kimliği kazandığı ve özellikle iki dünya savaşı arasındaki zorlu dönemde aktif siyasetin içinde yer alarak çeşitli bakanlık görevlerini başarıyla yürüttüğü ifade edildi. Konferansta ayrıca, zor dönemlerde ortaya çıkan liderler olarak görülen Dr. Mehmet Spaho ile Alija İzetbegović, yaşadıkları dönemlerin koşulları ve yürüttükleri faaliyetler bakımından karşılaştırıldı; aralarındaki benzerlikler ve farklılıklar tartışıldı. Son olarak Dr. Mehmet Spaho’nun İkinci Dünya Savaşı arifesindeki, özellikle de Cvetković–Maček (Sporazum) Antlaşması öncesine şaibeli ölümüne değinilerek bir suikast sonucu yaşamını yitirdiği yönündeki görüşler değerlendirildi.

Konferansta Boşnakların millî ve kültürel hafızasında önemli bir yere sahip olan Dr. Mehmet Spaho’nun yaşamı ve Bosnalı Müslümanlara siyasette açtığı alan, Boşnak millî kimliğinin şekillenmesi ve tanınmasındaki öncü rolü; akademik bir bakış açısıyla ele alınarak Bosna Hersek tarihinin kritik bir dönemine ışık tutuldu.

00:00 | 11.11.2025