Yenikapı’nın Eski Gemileri Cilt 1

Kocabaş Ufuk (ed.), Yenikapı Batıkları - Cilt 1: Yenikapı’nın Eski Gemileri 1. Ege Yayınları, İstanbul, 2008. xx + 240 s., Terimler, 310 renkli res., 14 katlamalı batık foto-mozaik res., 11 s/b  katlamalı batık rölevesi, 9 s/b gemi elemanı detay çizimi, 1 renkli katlamalı alan planı, 5 Harita, İngilizce/Türkçe çift dilli, sert kapak ciltli.
Türkiye’nin en büyük raylı toplu ulaşım ağını oluşturacak olan Marmaray ve Metro inşaat projeleri nedeniyle, İstanbul Arkeoloji Müzeleri tarafından 2004 yılı Kasım ayında başlanan arkeolojik kurtarma kazıları, Yenikapı’da, Erken Bizans döneminin en büyük limanı olan Portus Theodosiacus/Theodosius Limanı’nı günışığına çıkardı. Yüzyıllar boyunca antik Lykos deresi tarafından taşınan sediment dolgusu sonucu işlevini yitiren limanda şimdiye kadar 33 adet gemi batığı bulundu. Batıklar ile ilgili arkeolojik çalışmalar “İstanbul Üniversitesi Yenikapı Batıkları Projesi” kapsamında, İstanbul Üniversitesi Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü tarafından yürütülmektedir.
Dünyanın sayılı, belki de en geniş repertuvara sahip antik tekne koleksiyonlarından biri olan Yenikapı batıkları, Bizans dönemi gemi tipolojisi, gemi yapım teknolojileri ve bu teknolojinin evrimine ilişkin eşsiz bilgiler sunmakta ve bu alanda çalışan bilim adamları için son zamanların kuşkusuz en önemli projesi olarak kabul edilmektedir. Batıklar üzerinde şimdiye kadar yürütülen çalışmalar, aynı zamanda proje başkanı olan Yard. Doç. Dr. Ufuk Kocabaş’ın editörlüğünü üstlendiği “Yenikapı’nın Eski Gemileri” adlı serinin 1. Cildinde derlenerek bilim dünyasına İngilizce/Türkçe olarak sunuldu. İstanbul-Maslak Roraty Kulübü’nün desteğiyle Ege Yayınları’ndan çıkan kitap, halen devam eden projede; arazide koruma, belgeleme ve araziden kaldırma çalışmalarında kullanılan bilimsel metotları tanıtmakta ve ayrıca batıkların teknolojik özellikleri hakkında bir ön değerlendirme içermektedir. Buna ek olarak,  projenin bilimsel literatüre katkısının yanı sıra, bir diğer büyük faydasının da Türkiye’nin ilk “Antik Gemi Konservasyon ve Rekonstrüksiyon Laboratuarı’nın İstanbul Üniversitesi bünyesinde faaliyete geçmesi olduğunu kitabın son bölümlerinde öğreniyoruz. Ayrıca söz konusu laboratuarın teknik donanımının geliştirilmesi aşamaları, gelecekte yapılması planlanan; konservasyon ve sergileme amaçlı rekonstrüksiyon ve İstanbul’da kurulması düşünülen batık gemi müzesi hakkında yürütülen çalışmaların bu dinamik projenin sadece arazi çalışmaları ile sınırlı kalmadığını gösteriyor.
Arş. Gör. Evren Türkmenoğlu
06/11/2013
982 defa okundu

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi

Ordu Cad. No. 196, 34459 Laleli / İstanbul

Tel: 0 (212) 440 00 00