Genel Bilgiler

Kısaca Sosyoloji Bölümü Sosyoloji; toplumsal hayatın, toplumsal değişmenin ve insan davranışının toplumsal neden ve sonuçlarının sistematik olarak incelenmesidir. Sosyoloji, insanlar arasındaki ilişkileri ve siyasetten teknolojiye, ekonomiden şehir hayatına, kültür ve medyadan dine varıncaya dek insan faaliyetlerini geniş bir düzlemde inceler. Temelleri 1914’te Ziya Gökalp’in öncülüğünde atılan İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü, Türkiye’nin ilk ve en köklü sosyoloji kürsüsüdür. Kurulduğu günden bugüne, Ziya Gökalp’ten Hilmi Ziya Ülken’e, Baykan Sezer’den akademik faaliyet ve üretimlerini halihazırda bölümümüz bünyesinde yürüten mevcut öğretim üyelerine, daima geçmişi güncelle birleştirmek suretiyle dünümüzü, bugünümüzü ve geleceğimizi aydınlatan pek çok ciddi akademik ürün ve yaklaşım ortaya koyma başarısı gösterdi. Bu başarı ve misyonu devam ettirme yönünde çalışma arzumuz ilk günkü canlılığıyla hala devam ediyor. Sosyoloji Bölümü’nün amacı, öncelikle, öğrencilerinin içinde yaşadıkları dünyayı ve toplumu en geniş biçimde kavrama imkanlarını artırmak, bu yönde kendilerine katkı sağlamaktır. Bu çerçevede, öğrencilerine, lisans eğitimleri süresince sosyoloji disiplininin temel kavramlarını ve analiz araçlarını tanıtmak, sosyoloji disiplininin birikimini aktarmak ve bütün bu araçlar ve birikim eşliğinde içinde yaşadıkları dünyayı ve toplumu keşif yolculuklarında destek olmak amacındadır. Sosyoloji Bölümü, gerek dünya ve gerekse de Türk sosyolojisinin zengin birikimini bünyesinde barındırmaktadır. Bu zengin birikim üzerine yükselen bölümümüz; öğretim faaliyetlerini, geçmişi bugünle ve gelecekle, tarihi felsefeyle, ekonomiyi siyasetle ilh... birleştiren bir yaklaşımla sürdürmektedir. Bu çerçevede, öğrencilerini sosyal bilimlerin diğer disiplinlerinin ilgi, konu ve yöntemleriyle ilişkili bir şekilde yetiştirme çabasındadır. Bölümümüz, bu anlayış doğrultusunda, kent problemlerinden toplumsal değişmeye, toplumdaki sosyal ve ekonomik eşitsizliklerin incelenmesinden iletişim sosyolojisine, edebiyat ve kültür incelemelerinden din sosyolojisine, toplumsal yapıdan gündelik hayatın sosyolojisine, toplumsal değişmeden dünyada ve toplumumuzda yaşanan güncel gelişmelere ve yeniliklere varıncaya dek toplumsal hayatın tarihsel ve güncel çeşitli boyutlarını inceleme konusu yapmakta; öğrencilerin toplumsal hayatın bu çeşitli veçhelerine ilişkin ilgilerini teşvik etme ve bu konularda derinleşmelerine katkı sağlayacak kuramsal ve yöntemsel araçlarla donanımlarını artırma doğrultusunda bir öğretim faaliyeti yürütmektedir. Sosyoloji Bölümü, tarihi birikiminin kendisine kattığı geniş bakış açısıyla Türkiye toplumunun güncel sorunlarına ilişkin kapsamlı araştırmaları hayata geçirmek gayretindedir. Bu bağlamda faaliyet gösteren Sosyoloji Araştırma Merkezi kapsamlı saha araştırmalarının yürütülebileceği teknik donanıma sahiptir. Bölümün sahip olduğu bu birikim, öğrencilerin toplum sorunlarıyla sadece teorik düzeyde değil pratik düzeyde de ilişki kurabilecekleri akademik zenginliğe imkan sağlamaktadır. Sosyoloji Bölümü, dünyanın önde gelen Sosyoloji kuruluşlarına üyedir. Böylece uluslararası akademik etkinlikleri takip etmekte ve bölüm kadrosuna uluslararası yayınlara, veri kaynaklarına hızlı ulaşım imkanı sağlamaktadır. Sosyoloji Bölümünün üye olduğu kuruluşlar: Geçmişin zengin ve köklü birikimiyle güncelin dinamizmini kavramayı başarıyla gerçekleştiren bölümümüz, geleceğin belirsizliğini belirginleştirmek ve öngörmek üzere çalışmalarını yürütmekte, kendisini bu zorlu uğraşa hazır hissetmektedir. Yüz yıllık öğretim ve akademik faaliyetlerin bölümümüze kazandırdığı zengin birikimi edinmek ve yukarıda sözünü ettiğimiz zorlu fakat bir o kadar da zevkli düşünsel ve uygulamalı faaliyetlere katılmak isteyecek öğrencileri aramızda görmek bizleri mutlu edecektir. Eğitim Çerçevesi İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde kuram, yöntem ve saha bilgisi bir uyum içerisinde öğrenciye verilmektedir. Öğrenciler mevcut sosyolojik kuramı kavramakta, bunu uygulayabilmek için ihtiyaç duydukları yöntemsel bilgileri öğrenmekte ve toplumsal kurumları tanıyarak bir uygulama zemini elde etmektedirler. Sosyoloji bölümünden mezun olan bir öğrenci toplumsal yaşamı anlama ve açıklama becerisini elde etmekte ve bu becerisiyle pek çok alanda çalışma imkanı bulmaktadır. Sosyoloji Bölümümüz, 4 yıllık lisans eğitiminin yanı sıra Yüksek Lisans ve Doktora programlarıyla daha ileri sosyolojik araştırmalar yapmak isteyen öğrencilere de kapılarını açmaktadır. Çalışma Alanları ve İş İmkânları Sosyolog unvanı alan mezunlarımız, elde ettikleri toplumsal alanı yorumlama becerisiyle eğitim-öğretim faaliyetlerinden medyaya, siyasal araştırma kurumlarından reklamcılığa, sosyal hizmetlerden insan kaynaklarına ve halkla ilişkilere varıncaya dek pek çok alanda meslekî kariyer yapabilmekte; özel ve kamu kuruluşlarında çalışma imkânına sahip olmaktadırlar. Anabilim Dalları Sosyoloji Bölümünde dört anabilim dalı bulunmaktadır. Genel Sosyoloji ve Metodoloji Anabilim Dalı: Sosyoloji, toplumların kendi tarihi ve toplumları üzerine bir bilinçlenmedir. Bu bilinçlenmeyi belli tanımlar ve kuramlar aracılığıyla yapmaktadır. Bu nedenle sosyoloji kendi açıklamaları ve bilim kimliği üzerinde en çok tartışan bilimdir. Her yeni kuram veya görüş aracılığıyla sosyoloji zenginleşmektedir. Genel Sosyoloji ve Metodoloji Anabilim Dalı, sosyolojide ortaya çıkan tanım ve kuramları Türk toplum tarihi açısından ele alıp tartışmaktadır. Kurumlar Sosyolojisi Anabilim Dalı: Bu anabilim dalı aile, iktisat, siyaset, din gibi toplumsal kurumları ele alan çalışmaların yürütüldüğü bir anabilim dalıdır. Bölümümüzde sosyolojinin bu alt dallarına dair dersler genellikle bu anabilim dalı tarafından yürütülmektedir. Uygulamalı Sosyoloji Anabilim Dalı: Uygulamalı sosyoloji ana bilim dalında sosyal sorunlara yönelik hazırlanan çalışmalar yapılmaktadır. Uygulamalı sosyoloji ana bilim dalı, sosyal sorun ve durumlar için yapılan tespitler, anketler, gözlemler ve diğer bilimsel bilgi toplama yöntemleriyle iç içedir. Sosyal sorunlar, bu yöntemlerle bilimsel ortamda sosyolojik açıklamasına kavuşmaktadır. Sosyometri Anabilim Dalı:  1921-1925 yılları arasında Avrupa’da J. L. Moreno tarafından biçimlendirilen asıl gelişimini 1925-1950 yılları arasında ABD’de endüstri alanında yapılan çalışmalarla sürdüren sosyometri 1982‘den sonra YÖK tarafından bir anabilim dalı olarak oluşturulmuştur. Sosyometri Anabilim dalı, sosyoloji müfredatı içinde mikro analizlerin yapıldığı bir daldır. İç ve Dış Paydaşlar Programın iç paydaşları Akademik Kadro, Program Öğrencileri, yandal öğrencileri ve çift anadal öğrencileridir. Program öğrenciler içinde, öğrenci temsilcileri (Fakülte çapında Bölüm başına her yıl seçilen öğrenci temsilcisinin dışında her yıl, her sınıftan bir öğrenci seçimle kendi sınıfını temsil etmekte ve dönem içinde Bölüm Başkanlığı ile yapılan toplantılarda kendi sınıfına ait sıkıntı, talep ve memnuniyetleri paylaşmaktadır), öğrenci asistanları (Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığı yarı zamanlı olarak fakültelerimizin laboratuvar, kütüphane, bahçe gibi ihtiyaç duyulan birimlerinde öğrencilerimize ücret karşılığı çalışma imkanı sunmaktadır) ve öğrenci kulüpleri başkanları (Sosyoloji Bölümü öğrencilerinin üç resmi kulübü vardır: Şehir ve Toplum Kulübü, Sosyoloji Kulübü ve Ekoloji Kulübü) iç paydaşlar arasında önemli bir yer teşkil etmektedir. Dış paydaşlar ise, geniş bir grubu oluşturmaktadır: YÖK, İÜ Rektörlüğü, Edebiyat Fakültesi, diğer fakülteler (İktisat Fakültesi, İletişim Fakültesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi vd.), diğer bölümler (Felsefe, Psikoloji, Antropoloji, Klasik Filoloji ve Latin Dili, Tarih ve Beşeri Coğrafya vd.), diğer üniversitelerin Sosyoloji bölümleri (Marmara Üniversitesi, Mimar Sinan Üniversitesi, Galatasaray Üniversitesi, Ankara Üniversitesi vd.), ilgili vakıf ve dernekler (TÜAD, İSEDER, Sosyologlar Derneği vd.), Sektör/İşverenler (Kamu, Özel, STK) ve mezun öğrenciler şeklinde gruplandırılmıştır.