Muhammed Hamidullah ve İslam Araş.Mer.

hamidullah MUHAMMED HAMİDULLAH BİYO-BİBLİYOGRAFYASINA KÜÇÜK BİR KATKI M. Cüneyt Kaya İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nin şimdilerde sadece ismen varlığını sürdüren İslam Araştırmaları Merkezi’ne (eski adıyla İslam Tetkikleri Enstitüsü) ait evrakın bulunduğu dolabı “ya nasib” diyerek açtığımda kırmızı bir defter karşıladı beni raflar arasından. Defterin sırtında “Enstitü Hatıra Defteri 1965” ibaresi, iç kapağında ise Dr. Salih Tuğ imzalı “İşbu Enstitü Hatıra Defteri’nin tutulmasına 18 Eylül 1965 tarihinde lüzum görülmüş ve aynı gün ihdas edilip başlatılmıştır” ifadesi yer alıyordu. Heyecanla defterin sayfalarını karıştırmaya başladığımda, birkaç boş sayfanın ardından karşıma, ince bir el yazısıyla Türkçe kaleme alınmış iki sayfalık bir yazı çıktı. Yazının sonunda 11 Safer 1390/17 Nisan 1970 tarihiyle hem Arap hem de Latin harfleriyle “M. Hamidullah” imzası yer alıyordu. Defterin ilerleyen sayfalarında Hamidullah hocanın yazısının tarihini önceleyen imzalar bulunsa da, anlaşılan o ki, defteri düzenleyenler (muhtemelen Salih Tuğ hoca), defterin Muhammed Hamidullah’ın yazısıyla başlamasını arzu etmişlerdi. Hamidullah hocanın yazısını, 20 Nisan 1970 tarihli “Karaköy box 1247” ibaresiyle O[sman] Reşer’in imzası takip ediyordu. Defterdeki geri kalan sekiz imza ise çeşitli vesilelerle İstanbul’a gelip enstitüyü ziyaret eden ilim adamlarına aitti. Bu ilim adamları ve imza tarihleri sırasıyla şöyle: İbn Âşûr (Külliyyetü’z-zeytûniyye/Tunus, 8 Safer [1]387/17 Mayıs 1967), J. Schacht (Columbia Üniversitesi, 31 July [Temmuz] 1967), Salahaddin (Kahire, 22 Eylül 1967), İzzet Hasan (29 Eylül 1967), W. Montgomery Watt (Edinburgh Üniversitesi, 23 Mart 1970), ? (31 Mart 1970), Salahaddin el-Müneccid (23 Nisan 1970), ? (26 Şubat[?] 1971). Hamidullah’ın yazısı, merhumun biyografisi hakkında bize yeni bir bilgi sunmasa da İslam araştırmalarının Cumhuriyet sonrası Türkiye’deki durumu ve İslam Tetkikleri Enstitüsü’nün kuruluş saiklerine dair ilk paragrafta ortaya koyduğu sorular hâlâ önemini muhafaza ediyor. Bunun yanı sıra Zeki Velidi Togan’ın enstitünün kuruluş ve işleyişindeki emeklerine dair kadirşinas ifadelerine de dikkat çekmek gerek. İstanbul’daki ikametini Ebû Eyyûb el-Ensârî’nin misafiri olmakla ilişkilendirdiği son cümleleri ise oldukça manidar. İmlasına (büyük-küçük harf kullanımı, noktalama, kelimeler arası boşluk vs.) müdahale etmeden yayınladığımız yazıda, anlamı tamamlamak üzere birkaç yerde köşeli parantezle ilavede bulunduk, okunuşundan emin olamadığımız kelimeleri, sonlarına koyduğumuz köşeli parantez içindeki soru işaretiyle gösterdik, ayrıca Hamidullah merhumun atıfta bulunduğu eser ve olayları da imkân ölçüsünde dipnotlarda açıklamaya çalıştık. Muhammed Hamidullah'ın yazısı için bkz. Muhammed_Hamidullah_Biyo-Bibliyografyasi M. Cüneyt Kaya, "Muhammed Hamidullah Biyo-Bibliyografyasına Küçük Bir Katkı", Dergâh, sy. 260 (Ekim 2011), s. 22-23.
22/09/2016
592 defa okundu

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi

Ordu Cad. No. 196, 34459 Laleli / İstanbul

Tel: 0 (212) 440 00 00