Prof. Dr. Nephan Saran

    Prof. Dr. Nephan Saran Prof. Dr. Nephan Saran, 17. Mayıs. 1924’ de İstanbul, Çengelköy’de dünyaya geldi. Babası Tümgeneral Ömer Nizami Atav ve Annesi Nebahat (Ökeday) Atav’ın tek çocuğudur. General Ömer Nizami Atav, İstiklal Savaşı Gazisi ve İstiklal Madalyası sahibidir. Nebahat (Ökeday) Atav ev hanımıdır. Prof. Dr. Nephan Saran, İstanbul Barosuna, 1973 sicil no ile kayıtlı Avukat İsmail Saran ile 03. Ağustos. 1960 da evlendi. Prof. Dr.  Nephan Saran eşini akciğer kanserinden 23.12.1989 da kaybetti. Nephan-İsmail Saran çiftinin de tek çocuğu dünyaya geldi. Kızları Sanatçı, Tilbe Saran 1961’de İstanbul’da doğdu. St.Benoit Fransız Lisesini bitirdi. İstanbul Üniverstesi Edebiyat Fakültesi Sanat tarihi Bölümü ve İstanbul Belediye Konservatuarı Tiyatro Bölümünü bitirerek Yüksek Öğretimini tamamladı. Baba tarafı ile Girit, İzmir, İstanbul ve anne tarafıyla Ankara kökenli ailelerin çocuğu olan Prof. Dr. Nephan Saran, hayatını şekillendiren deneyimleri Ankara, A.B.D. (1952 -1960) ve İstanbul’da kazandı. İstanbul’da en uzun süre, Maçka (Talimhane) caddesi, Erhan Apartman No:20 D:2 Teşvikiye adresinde oturdu. Burgaz Ada, Mehtap Sokakta’da ahşap bir evi olan Prof. Dr. Saran, yaz aylarında burada oturmaktaydı. Bu evi almadan önce yaz tatilleri için Edremit Ören en çok tercih ettiği yerdi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1947 mezunu olan Prof. Dr. Nephan Saran, A.B.D. St. Louis Üniversitesinde 1954 M.A., aynı üniversite de 1961 de Ph.D. derecesini aldı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Antropoloji ve Etnoloji Kürsüsü’nde Kasım 1960 da volonter asistan olarak çalışmaya başladı. Kadroya asistan olarak 31.03.1961 de atandı.  Prof.Dr. Nephan Saran, aynı kürsüde 1965’de Doçent ve 1974’ de Profesör oldu. Prof. Dr. C.W.M.Hart’ın A.B.D. ye dönmesi üzerine, İstanbul Üniversitesi Sosyal Antropoloji ve Etnoloji Kürsüsü Başkanlığı’na 1969’da gelen Prof.Dr. Nephan Saran, 1982’ de 2547 Y.Ö.K. yasası ile Antropoloji Bölümü’ne dönüşen birimin, Bölüm Başkanlığı görevini 1987’de emekli olana kadar sürdürdü. Ailede başlayan, okul ve çalışma hayatı ile süren sosyalizasyon ve kültürelizasyon sürecinin değişik kesitlerde bıraktığı izlerin anılara yansıması, biyografilerde yeterince yer almaz. Prof.Dr. Nephan Saran’ın, bir general kızı olan ilk okul öğretmeninin, keman çalarak müzik dersinde onlara verdiği mesajı unutmaması, buraya uyan güzel bir örnektir. İleri yaşlarda, lisedeki sınıf arkadaşları ile karşılaşıp, geçmişi değerlendirdikleri zaman, bir yaz boyu iki basma elbise ile bir keten ayakkabının, markadan uzak, mütevazi mutluğu anlatması da bir başka anıdır. Yaşananlar insanı şekillendirir, anılar dinleyenlere yol gösterir. Nephan Saran, A.B.D.’de doktora çalışması sırasında hocasının asistanlığını da yapmaktadır. Hoca, verdiği dersin sınav günü bir başka şehirde konferans verecektir. Sınavda soracağı soruları N. Saran’ a verir ve sınav sırasında zarfı açmasını, soruları dağıtmasını, bir tanede kendisinin almasını söyler ve gelince kağıtları değerlendireceğini bildirir. N. Saran o sırada kendisini ziyarete gelen annesine bu olaydan söz eder. Annesi, zarfı açıp sorulara bir göz atmasını ister. N. Saran zarfı açmayınca da “ne meraksızsın” diye söylenir. Dersin hocası ayrı şehirdedir, gelmesi olanaksızdır. Bir Amerikalı olarak kapalı zarfla verdiği soruların sınav sırasında açılacağından kesinlikle emindir. Aksi düşünülemez. Sonuç böyle olur. Ancak farklı toplumlarda, farklı kültürel kalıpların olduğu ve farklı düşünüşlerin sergilediği de bir antropolog için iyi bir anı olarak hatırlanmaktadır. Hukuk, Kriminoloji ve Antropoloji Prof. Dr. Nephan Saran’ın en çok etkileyen eğitim öğretim alanlarıdır. Kuşkusuz bunlar içinde antropolojinin yeri diğerleriyle karşılaştırılamaz. Prof. Dr. Nephan Saran hep bir antropolog gözüyle bakar, düşünür, konuşur; kısaca bu model onun yaşam tarzıdır. Gezdiği yerler ve katıldığı toplantılar, antropoloji ile bağı oranında Prof. Dr. Nephan Saran’a keyif vermiştir. Kendisinde derin iz bırakan anılarını aktarırken tekrar duyduğu heyecanı, dinleyenlerin hemen dikkatini çeker. Uluslararası Antropoloji Kongresi, British Museum  Tutankhamun( Tutankamon)  Sergisi, Orta Amerika Maya Medeniyetini yerinde gördüğü gezisi bunlar içindedir. Prof. Dr. Nephan Saran, öğrencisine saygı ve sevgi dolu bir öğretim üyesidir. Sıradan günlerde Fakülteye otomobili ile gelip giden Prof. Dr. Nephan Saran, kar yağdığı bir gün, kolu ağrıdığı için yemenilerle sarılı bir şekilde sırf ders, sınav aksamasın diye, evden (Teşvikiye), Fakülteye (Laleli-Koska) yolun önemli bir kısmını yürüyerek gelmiştir. Bu davranışı Prof. Saran’ın öğrencisine olan saygı ve sevgi  anlatan güzel bir örnektir. Derslerde öğrencinin sorularını sabırla cevaplaması, anlamadım diyen için tekrar tekrar anlatması ile gösterdiği iyi niyeti, zaman zaman istismar edilsede bunu yapan öğrencinin gördüğü iyi niyetli yaklaşımdan utanması ve bir noktadan sonra inanılmaz saygı duyar olması bizzat öğrencinin itirafı olarak bilinmektedir. Zor durumda olana yardım eden, sıkıntıda olanı anlayıp dile getirmeden katkı yapan, ağır başlı olarak sorunlarını aşmaya çalışanlara özel ilgi gösteren yaklaşımı ile herkesin kalbini kolay kazanan bir öğretim üyesidir. Prof. Dr. Nephan Saran’ın Antropoloji Derneğini kurması, Başkanlığını yapması ve Onursal Başkan olarak hep gelişmesi için uğraşması, Türkiye Antropoloji’si içinde,  ismini altın harflerle yazması anlamına gelmektedir. Sayın ve Sevgili Hocamız Prof. Dr. Nephan Saran’ı, bir sonbahar sabahı (17.05.1924 – 29.11.2008 7 sularında) kaybettik. *** Hocamız, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi, Antropoloji Bölümü’nün kuruluşunu, gelişmesini ve kurumsallaşmasını gerçekleştirdi. ***   Araştırma konuları ve yayınlarıyla, Türkiye’nin Sosyo-kültürel sorunlarına, sorunlar  kronik hale gelmeden çok  önce dikkat çekti.
- Z.B.Gecekondu Bölgesi - 18 Yaşından Küçük Suça Yönelen Çocuklar - Üniversite Gençliği - Türkiye Köyleri - Antropoloji - İstatistik (Türkiye’de Mesken Sorunu) (Kentleşme Sorunları) (Eğitim ve Gençlik Sorunları) (Köy ve Köylü Sorunları) (Türkiye’de Antropolojinin Gelişimi) (Bilim, Yöntem ve Ölçme)
***   2010’ da 50. yılını dolduracak olan Bölümümüzün misyon ve vizyonunu belirledi.  
Bir hayat, bir ilan, mermere yansıyan iki tarih  ve bilimsel uğraşının sürdürülmesi için yaptığı katkılar, sonsuza kadar Prof. Dr. Nephan Saran’ı yaşatacaktır.
06/03/2014
4115 defa okundu

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi

Ordu Cad. No. 196, 34459 Laleli / İstanbul

Tel: 0 (212) 440 00 00